ALGEMEEN
Voor een verzekeraar is ‘risico’ onlosmakelijk verbonden met de dagelijkse bedrijfsvoering. AEGON heeft met een verscheidenheid aan risico’s te maken. Onderstaand een beschrijving van het risicomanagement en de controlesystemen, gebaseerd op een aantal belangrijke risico’s voor AEGON. Sommige daarvan, zoals valutarisico’s, houden verband met het internationale karakter van de activiteiten van AEGON. Andere risico’s zijn inherent aan het verzekeringsbedrijf, zoals wijzigingen in sterfte- en ziektecijfers. De grootste risico’s hangen echter samen met bewegingen op de financiële markten (bijvoorbeeld rente- en kredietrisico’s en koersrisico’s op de aandelenmarkten). Deze risico’s zijn van invloed op de waarde van de beleggingen en de technische voorzieningen (inclusief de overlopende acquisitiekosten).

AEGON beheert risico’s op lokaal niveau, waar de transacties plaatsvinden, gebaseerd op principes en richtlijnen die op groepsniveau zijn vastgesteld. Deze geïntegreerde aanpak van risicobeheer zorgt ervoor dat risico’s op dezelfde wijze gemeten en beoordeeld worden, zodat de totale risicopositie van de Groep in kaart wordt gebracht. Bovendien vindt binnen dit geïntegreerde kader uitwisseling plaats van best practices en van de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van methodieken. Onder toezicht van de Groep is er op lokaal niveau sprake van een gedegen risicomanagement dat afgestemd is op de lokale gang van zaken, maar waar vanuit een onafhankelijke positie overzicht wordt gegeven en peer reviews worden verricht.

Ter beheersing van de risico’s maakt AEGON gebruik van asset liability management (ALM)-modellen en procedures, hedging programma’s (grotendeels via derivaten) en verzekeringsprogramma’s (met name via herverzekering). Deze risicomanagementprogramma’s zijn in iedere landenunit geïmplementeerd en worden tevens gehanteerd voor het risicomanagement van AEGON. Het gebruik van derivaten en herverzekeringen wordt intern gereguleerd door derivaten- en herverzekeringsrichtlijnen. In deze richtlijnen worden voorwaarden gesteld aan controle, autorisatie, uitvoering en toezicht met betrekking tot het gebruik van deze instrumenten. Ook wordt in deze richtlijnen bepaald dat de kredietrisico’s, die ontstaan als gevolg van het gebruik van derivaten en herverzekeringen als risicomanagementgereedschappen, zoveel mogelijk moeten worden beperkt. Wat de derivaten betreft, wordt het kredietrisico ingeperkt door de eis dat zekerheid wordt gesteld via credit support annex agreements. Wat de herverzekeringen betreft, wordt het kredietrisico vaak opgevangen door funds withheld treaties (wanneer de activa eigendom zijn van AEGON) of via activa die ten behoeve van AEGON in trust worden gehouden (voor het geval de herverzekeraar insolvent raakt).

Als onderdeel van deze risicomanagementprogramma’s inventariseert AEGON zijn huidige positie voor iedere risicocategorie en meet daarbij de gevoeligheid van de nettowinst en het eigen vermogen voor stochastische en deterministische scenario's. Het management van AEGON gebruikt de op deze wijze verkregen inzichten om de vermogenspositie en de risico’s waaraan de Groep blootstaat te managen. De modellen, scenario's en gehanteerde veronderstellingen worden regelmatig geëvalueerd en zo nodig geactualiseerd.

GEVOELIGHEIDSANALYSE ONDER IFRS
De resultaten van de gevoeligheidsanalyses van AEGON zijn te vinden in dit deel van het jaarverslag. Zij geven aan welke invloed diverse scenario’s hebben op de nettowinst en het eigen vermogen. De gevoeligheidsanalyses zijn uitgevoerd onder IFRS. Maatregelen die in het kader van risicomanagement genomen worden om verliezen op te vangen, blijven in de analyseresultaten buiten beschouwing. Naar gelang de bewegingen op de financiële markten kunnen deze maatregelen bestaan uit het afstoten van beleggingen, het wijzigen van de samenstelling van de beleggingsportefeuille en het aanpassen van de rentetarieven of van het winstaandeel voor polishouders. De resultaten houden evenmin rekening met de samenhang tussen factoren. Ze gaan bovendien uit van ongewijzigde omstandigheden ten aanzien van alle overige activa en passiva. De resultaten van de analyses mogen ook niet worden geëxtrapoleerd voor grotere variaties, aangezien de effecten zelden lineair zijn.

VALUTARISICO
Als internationale onderneming loopt AEGON valutarisico’s. Voorts is er sprake van valutarisico’s bij polissen die in een andere valuta luiden dan de valuta van het land waar de polis wordt verkocht. In Nederland wordt de aandelenportefeuille grotendeels internationaal gespreid belegd en niet uitsluitend in Nederlandse fondsen. Belangen in dochterondernemingen worden in de lokale valuta aangehouden, voor zover eigen vermogen vereist is om aan de wettelijke of zelfopgelegde vermogenseisen te voldoen. Schommelingen in de wisselkoersen kunnen derhalve gevolgen hebben voor het eigen vermogen als gevolg van de omrekening naar euro’s. Het resterende deel van de vermogensbasis van AEGON (risicodragend waardepapier en al dan niet achtergestelde leningen) wordt aangehouden in verschillende valuta in bedragen die zoveel mogelijk overeenkomen met de boekwaarde van de landenunits. Op deze wijze worden de effecten van de valutaomrekening op het eigen vermogen en op de verhouding eigen vermogen/vreemd vermogen afgezwakt. De valutarisico’s in de beleggingsportefeuilles worden beheerd op basis van ALM-grondslagen.

AEGON dekt de nettowinsten van de belangrijkste vestigingen buiten de eurozone niet af. De resultaten kunnen derhalve fluctueren als gevolg van de omrekening naar euro. Aangezien AEGON in belangrijke mate actief is in Amerika en het Verenigd Koninkrijk, zijn de koersschommelingen tussen de Amerikaanse dollar en de euro en tussen het Britse pond en de euro de belangrijkste valutarisico’s. Deze fluctuaties kunnen aanzienlijke invloed hebben op de gerapporteerde nettowinst en het eigen vermogen van AEGON.

De gevoeligheidsanalyse in tabel 1 toont het effect op de nettowinst en het eigen vermogen van mutaties in de wisselkoersen van de voor AEGON belangrijkste valuta’s ten opzichte van de euro.

1. Uitgangspunten: geen wisselwerking tussen markten en risico’s; ongewijzigde situatie voor alle overige activa en passiva; beperkte implementatie van beheersmaatregelen. Alle procentuele wijzigingen hebben betrekking op de nettowinst en het eigen vermogen. De effecten zijn zelden lineair en kunnen derhalve niet geëxtrapoleerd worden voor grotere stijgingen of dalingen.
2. Het effect van de wisselkoersmutaties is weergegeven als een eenmalige stijging of daling van de waarde van de niet-euro valuta’s ten opzichte van de euro per ultimo 2005.

VOLGENDE